ABD'nin Tek Kutupluluğu...

ABD'nin tek kutupluluğu yeniden tesis etmesi, sağduyu galip gelmezse başka bir Dünya Savaşı'nı tetikleme riski taşıyor.

ABD'nin " Trump Doktrini " olarak adlandırılan yeni Ulusal Güvenlik ve Savunma Stratejileri , ABD'nin büyük stratejik hedefinin dünyadaki baskın konumunu (tek kutupluluk) yeniden tesis etmek olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Eski Soğuk Savaş'ın sona ermesinin ardından gelen kısa süreli tek kutupluluk döneminden farklı olarak, bu kez ABD, kendisini aşırı zorlama riski taşıyan denizaşırı çatışmalara girmekten açıkça kaçınmaktadır ve ortak çıkarlarını ilerletme yükünü paylaşmak için bölgesel ortaklarına daha fazla güvenecektir.

Çin, Rusya, İran ve Kuzey Kore, ABD'nin düşmanları olarak tanımlanıyor; bunlardan ilki, Ulusal Savunma Stratejisi'nde "19. yüzyıldan beri bize göre en güçlü devlet" olarak nitelendiriliyor ve her biri şimdi ABD'ye meydan okuyup okumayacağına, denge kurup kurmayacağına veya onunla iş birliği yapıp yapmayacağına karar vermek zorunda. Daha az ölçüde de olsa, aynı durum ABD ile karmaşık bağları olan Hindistan gibi yükselen güçler için de geçerli . Tersine, Hindistan asla ABD'ye meydan okumayacak, bunun yerine denge kurması ve onunla iş birliği yapması daha olası.

Dengeleme unsuru, öncelikle Rusya'nın, baskı amaçlı kullanılabilecek orantısız ekonomik ve askeri-teknik bağımlılığı önceden engellemesine dayanmaktadır. Öte yandan, Hindistan'ın ABD ile yeni ticaret anlaşmasına uyma ve daha fazla savunma anlaşması yapma konusundaki samimi ilgisi de söz konusudur; ancak bu, ilk anlaşmanın ABD tarafından pazarını istila etmek için kullanılmaması ve ikinci anlaşmanın da ABD birliklerinin Hindistan topraklarında konuşlandırılmasını gerektirmemesi şartına bağlıdır.

Buna karşılık, Kuzey Kore'nin ABD ile ittifak kurması pek olası görünmüyor; bunun yerine, Çin ve Rusya arasında üçgenleme yaparak (her ikisine de orantısız bağımlılıktan kaçınmak için) denge kurmayı tercih ediyor ve zaman zaman ABD'nin bölgesel hamlelerine karşılık olarak askeri testlerle ABD'ye meydan okuyor. İran'ın yaklaşımı muhtemelen bu üç politikayı da uygulamaya devam edecek: Batı Asya'da ABD'ye meydan okumak; Çin ve Rusya arasında üçgenleme yaparak denge kurmak; ve bir gün onunla ittifak kurmak için yeni bir nükleer anlaşma müzakere etmek.

Trump 2.0 döneminde Rusya da aynı şeyi izliyor: stratejik silah geliştirmesi , ABD'nin tek kutupluluğu yeniden tesis etme çabalarına meydan okuyor; Çin ve Hindistan arasında üçgenleme yaparak (her ikisine de orantısız bağımlılıktan kaçınarak) ABD'yi dengeliyor; ve devam eden görüşmeler onunla bir uzlaşmaya varmayı amaçlıyor . Çin de farklı değil: kendi askeri yapılanması da tek kutupluluğu yeniden tesis etme çabalarına meydan okuyor; Kuşak ve Yol Girişimi ortakları, ABD'yi dengelemesine yardımcı oluyor; ve devam eden ticaret görüşmeleri de onunla bir uzlaşmaya varmayı amaçlıyor.

ABD'nin büyük stratejik bakış açısına göre, Çin'i "19. yüzyıldan beri bize göre en güçlü devlet" olarak görmesi nedeniyle, Hindistan ve Rusya'yı Çin'den nispeten uzaklaşmaya teşvik etmek için onlara daha iyi ortaklık şartları sunması bekleniyor. İran, ABD'nin Çin'e kaynak akışını kontrol etmesi için bir şekilde boyun eğdirilecek , Kuzey Kore kontrol altında tutulacak ve Çin, süper güç olma yolundan sapması nedeniyle dengesiz bir ticaret anlaşmasına zorlanacak.

Atasözünde denildiği gibi, "insanların ve farelerin en iyi planları bile çoğu zaman ters gider", bu nedenle yukarıda bahsedilen yaklaşım tam olarak uygulanmayabilir. Aslında, Çin, kendisini ABD'ye boyun eğdirmek veya en kötü senaryoyu önlemek için çaresizlikten savaş başlatmak gibi 1941'deki İmparatorluk Japonya'sı benzeri sıfır toplamlı bir ikileme zorlandığını hissederse, bu durum ters tepebilir; ki bu da ABD'nin tam olarak kaçınmak istediği şeydir. Dolayısıyla, ABD'nin tek kutupluluğu yeniden tesis etmesi, sağduyu galip gelmezse bir sonraki Dünya Savaşı'nı tetikleme riskini taşır.

Yazan : Andrew Korybko

Gazeteci / Politik Analist

Ücretli sürüme yükseltin    Arkadaşlarını davet et