Çin Faktörü Denklemi Karmaşıklaştırıyor

 

 

 

Arjantin suları alışılmadık derecede yoğun bir ilgi odağı altında. Örneğin, İran yakın zamanda Arjantin donanmasını terör örgütü olarak sınıflandırdı; Buenos Aires bu hamleyi kesinlikle reddetti . Bu durum , İngiltere ile petrol ve Falkland/Malvinas adaları üzerindeki devam eden egemenlik çatışması sırasında yaşanıyor .

Bu gelişmeler ışığında, pek fazla gündeme gelmeyen bir adım olarak, Arjantin ve Amerika Birleşik Devletleri Mayıs ayında Güney Atlantik'te ortak deniz gözetimi ve devriyeleri için beş yıllık bir anlaşma imzaladı . Anlaşma, ABD Güney Komutanlığı ile daha yakın işbirliğine izin veriyor ve uzun zamandır stratejik açıdan hassas olarak görülen bir bölgede Amerikan'ın operasyonel bilgilere erişimini genişletiyor.

Buenos Aires, Falkland Adaları üzerindeki Londra iddialarına karşı çıkarken, Washington ile yaptığı anlaşma da inceleme altında. Anlaşma, "Küresel Ortak Alanları Koruma Programı" çerçevesinde yapılmış olup, Arjantin Denizi'ni "küresel ortak mal" olarak nitelendirmesi nedeniyle Güney Amerika ülkesinde önemli siyasi tepkilere ve egemenlik endişelerine yol açmıştır.

İlginç bir şekilde, Buenos Aires aynı zamanda uyuşturucu kaçakçılığı konusunda küresel bir DEA zirvesine de ev sahipliği yaptı . Bu, daha geniş bir örüntüye uyuyor: Arjantin ve ABD deniz kuvvetleri ikili denizcilik faaliyetleri yürütürken , Washington da gelişmiş gözetleme ekipmanları ve istihbarat paylaşımı için baskı yapıyor.

Ushuaia'dan kalıcı izleme planları , radarlar ve sinyal istihbaratı da dahil olmak üzere, buraya başka bir boyut katıyor. Ushuaia genellikle dünyanın en güneydeki şehri olarak tanımlanır . Drake Geçidi ve Antarktika yaklaşım noktalarına yakın konumu uzun zamandır dikkat çekiyor; deniz üssü ve ilgili altyapı için son zamanlarda sağlanan fonlar bu ilgiyi daha da artırdı.

Artan Amerikan-Arjantin deniz kuvvetleri işbirliği ve gözetleme yeteneklerinin geliştirilmesinin ötesinde, üçüncü bir süreç daha işliyor gibi görünüyor: Amerika'nın Çin'in Antarktika erişim yolları ve denizcilik alanları üzerindeki etkisini sınırlama çabası.

ABD yetkilileri , Neuquén'deki uzay tesisi de dahil olmak üzere Arjantin'deki Çin altyapısını açıkça sorgularken , Andes -Atlantik Koridoru girişimi, kritik mineralleri Çin kontrolündeki kanallar yerine Atlantik ihracatına yönlendirmeyi amaçlıyor .

Dolayısıyla tüm bu adımlar Arjantin'i Batı Yarımküre'deki daha geniş bir Amerikan stratejik rekabet stratejisinin içine yerleştiriyor. Arjantin ayrıca NATO ortaklığına yönelik olarak " Küresel Ortak " statüsü için de başvuruda bulundu .

Ancak şu ana kadar elde edilen kanıtlar, Arjantin'in Çin gemilerine yönelik herhangi bir ABD ablukasına katılacağına, İran'a karşı operasyonlar yürüteceğine veya kalıcı bir Amerikan deniz üssüne ev sahipliği yapacağına dair resmi bir taahhütte bulunduğunu göstermiyor.

Her halükarda, rutin ortak tatbikatlar veya paylaşılan denizcilik verileri bazı sürtüşmelere yol açar. Çinli firmaların limanlara veya telekomünikasyona erişiminin kısıtlanması veya ABD güçlerinin Arjantin tesislerini Çin çıkarlarına karşı kullanmasına izin verilmesi çok daha ciddi bir alana girer.

Örneğin, Çin ticari gemilerinin durdurulmasına yardımcı olmak gerilimleri artıracaktır. Arjantin'in balıkçılığını denetleme konusunda meşru çıkarları vardır, ancak bu çıkarlar daha geniş ABD çevreleme hedefleri ve Büyük Güç rekabetiyle iç içe geçebilir.

Ardından ekonomik denge unsuru meselesi var. Ağustos ayında Milei hükümeti, Washington ile güvenlik bağları derinleşirken bile hayati bir finansal can simidini korumak amacıyla Çin ile 2031 yılına kadar geçerli 19 milyar dolarlık döviz takas anlaşmasını yeniledi.

Çin, Arjantin tarım ürünlerinin önemli bir alıcısı ve enerji ve madencilik sektörlerinde önemli bir yatırımcı olmaya devam ediyor; 2025 sonlarında Arjantin'in en büyük ticaret ortağı konumundaydı. Dolayısıyla Başkan Milei, potansiyel olarak çelişkili bir yol izliyor: ABD ile askeri ittifak ararken, Pekin'e olan önemli ekonomik bağımlılığını da koruyor.

Bu düzenleme barış zamanında oldukça iyi işliyor. Ancak Washington, Çin'in Güney Amerika'daki stratejik etkisine aktif sınırlar getirmek için baskı yaparsa, yönetilmesi giderek zorlaşıyor.

Güney Atlantik, büyük güçler arasındaki bir mücadele alanı olarak ilk kez karşımıza çıkmıyor. Başka bir yerde de belirttiğim gibi, 1982 Falkland Savaşı, Anglo-Amerikan deniz gücü, Brezilya'nın " Mavi Amazon "daki emelleri ve adaların Antarktika'ya açılan bir kapı olarak rolü hakkındaki bölgesel düşünceyi yeniden şekillendirdi.

2025 yılına gelindiğinde, Arjantin ve Birleşik Krallık arasındaki askeri temaslar, Çin'in nüfuzunu "sınırlandırmayı" amaçlayan Batı koordinasyonu olasılığını zaten gündeme getirmişti. 2026'da Malvinas petrol gerilimlerinin yeniden alevlenmesi ise bu Batı ittifakındaki çatlakları ortaya çıkardı ve egemenlik iddialarının ortaklık söylemiyle hâlâ çatışabileceğini hatırlattı.

Aslında Arjantin, Malvinas/Falkland Adaları üzerindeki egemenlik iddialarını savunmaya devam etti ve bu konuda İngiltere ile karşı karşıya geldi; hatta zaman zaman Washington'dan onay almış gibi göründü , ki bunu daha önce de savunmuştum .

İşin ironik yanı, Arjantin deniz kuvvetlerini ABD Güney Komutanlığı'na daha sıkı bağlayan bu anlaşmaların, nihayetinde Arjantin'in egemenliğini baskı altına alabilecek olmasıdır. Arjantin, ABD'nin yardımıyla bağımsız deniz güvenliği araçları mı geliştiriyor, yoksa Güney Atlantik altyapısı, Amerika'nın Çin'i stratejik olarak izlemesi için bir platform mu haline geliyor?

Buenos Aires bugüne kadar Pekin ve Washington arasında dikkatli bir denge kurmayı başardı. Ancak yeni beş yıllık deniz devriye anlaşması ve Ushuaia'daki planlanan sinyal istihbaratı iyileştirmeleri bu dengeyi bozma riski taşıyor.

Eğer bu düzenlemeler yardımlaşmadan işlevsel bağımlılığa dönüşürse, Milei'nin her iki güçten de fayda sağlamasına olanak tanıyan denge bozulabilir ve maliyetler öncelikle Arjantin'in kendisine düşer.