GCoM’un Kentsel Geçiş Misyonu

 

 

 

 

 

 

 

İspanya’nın Viladecans kentinde düzenlenen UTM Küresel İnovasyon Zirvesi’nde, Kentsel Geçiş Misyonu (Urban Transitions Mission - UTM) yeni üye şehirlerini, genişletilmiş iş birliği programlarını ve insan odaklı, net sıfır kentsel dönüşümleri hızlandırmaya yönelik pratik araçlarını duyurdu.

VILADECANS, İSPANYA (3 Kasım 2026) – Avrupa Komisyonu ve İklim ve Enerji İçin Küresel Belediye Başkanları Sözleşmesi (GCoM) tarafından ortaklaşa yürütülen küresel bir girişim olan Kentsel Geçiş Misyonu (UTM), 54 ülkeden 150 şehri kapsayacak şekilde genişledi. Bu gelişme, şehirlerin iklim taahhütlerini somut çözümlere dönüştürmelerine yardımcı olma çabalarında yeni bir dönüm noktasını temsil ediyor.

Duyuru, bugün İspanya’nın Viladecans kentinde gerçekleştirilen UTM Küresel İnovasyon Zirvesi 2026’da yapıldı. Zirve; şehirlerden, hükümetlerden, araştırma kurumlarından ve özel sektörden 200 temsilciyi bir araya getirerek yapay zeka (YZ), dijital inovasyon ve uluslararası ortaklıkların, sürdürülebilir ve iklim nötr şehirlere geçişi nasıl hızlandırabileceğini ele aldı.

"Kentsel Geçişleri Hızlandırmak: Yapay Zeka ve Dijital İnovasyonla Etkiyi Ölçeklendirmek" temasıyla düzenlenen dördüncü yıllık zirve, iklim hedefleri ile bunların hayata geçirilmesi arasındaki boşluğu kapatmaya odaklandı. Zirve, şehirleri; toplumları için ölçülebilir sonuçlar üretmelerini sağlayacak uzmanlık, teknoloji ve ortaklıklarla buluşturdu.

İspanya Araştırma, İnovasyon ve Üniversiteler Bakanı Diana Morant şunları ifade etti: "Kentsel geçişler, misyon odaklı ittifaklar gerektirir. Hükümetler, şehirler, üniversiteler ve yenilikçiler aciliyet ve kararlılıkla birlikte hareket etmelidir. İspanya, 3 Kasım’da Viladecans’ta düzenlenen bu Küresel İnovasyon Zirvesi’ne ev sahipliği yapmaktan mutluluk duyar. Kentsel Geçiş Misyonu, bilimi yerel liderlikle birleştirdiğimizde; ölçeklenebilir, adil ve herkes için iklim nötr şehirler yaratmamızı sağlayacak çözümleri hızlandırabileceğimizi gösteriyor."

Zirvede ayrıca, UTM'nin City2City bilgi paylaşım programının genişletilmesi, yapay zeka destekli iklim çözümlerinin pilot uygulamalarına yönelik fırsatlar, dijital inovasyon ve sürdürülebilir kentsel kalkınma üzerine yeni yayınlar ve genişletilmiş Küresel İnovasyon İttifakı da dahil olmak üzere yeni duyurular yer aldı.

"Zirve, dijital potansiyeli pratik, şehir düzeyinde çözümlere dönüştürmek için sivil liderleri, araştırmacıları ve yenilikçileri açık/eylem odaklı bir diyalogda bir araya getiren hayati bir platform görevi görüyor. Küresel İnovasyon İttifakımızın sürekli çalışmaları sayesinde, yerel yönetimlerin sınırlar ötesinde bilgi alışverişinde bulunduklarında, birbirlerinden öğrendiklerinde ve ölçeklenebilir çözümleri sahada test ettiklerinde kalıcı ilerlemenin gerçekleştiğini biliyoruz," dedi İklim ve Enerji için Belediye Başkanları Küresel Sözleşmesi Eş Genel Müdürü Andy Deacon.

"Dijital ve yapay zeka çözümleri, şehirlerin iklim hedeflerini eyleme dönüştürmelerine yardımcı olmak için heyecan verici fırsatlar sunuyor. Şehirlerin yatırım yapmadan önce çözümleri test etmelerine ve iklim planlarını finansman çeken projelere dönüştürmelerine yardımcı olabilirler. Aynı zamanda, dijital ve yapay zeka çözümlerinin çevresel ayak izi de dikkate alınmalıdır. Bunlar sadece gelecekteki olasılıklar değil," dedi Kentsel Geçişler Misyonu Teknik Koordinatörü Miriam Badino.

150 Şehir Küresel Kentsel Enerji Geçişini Yönlendiriyor

Sekiz ülkeden yeni üyelerin eklenmesiyle, UTM grubu 2026 yılında 54 ülkeyi kapsayan 150 şehre ulaştı. Misyon, yerel yönetimlerin tam kolektif ölçeklendirme gücünü ortaya çıkarmak ve kentsel inovasyon yaklaşımlarını küresel standartlara dönüştürmek için UTM tarafından belirlenen eşik olan 2030 yılına kadar 300 şehre ulaşmayı hedefliyor.

Yeni katılan 32 şehir arasında zirvemize ev sahipliği yapan Viladecans (İspanya) ile birlikte Incheon (Kore), Lyon (Fransa), Porto (Portekiz), Sivas (Türkiye) ve Borongan (Filipinler) da yer alıyor.

Bu genişleme, yerel yönetimler arasında iklim ve enerji stratejilerini uygulamak, teknik uzmanlığa ve finansmana erişmek ve benzer zorluklarla karşı karşıya olan diğer şehirlerle iş birliği yapmak için pratik desteğe yönelik artan talebi yansıtıyor.

Mevcut iklim hedeflerine dayanarak, olağan işleyiş senaryosuna kıyasla, UTM'ye katılan şehirler, hedeflere ulaşılması durumunda, 2030 yılına kadar yıllık 390 milyon tondan fazla CO₂ eşdeğeri sera gazı emisyonunu toplu olarak azaltabilir ve bu rakam 2050 yılına kadar yıllık 610 milyon tondan fazla olabilir. Bu, kabaca Güney Kore'nin Incheon şehri ile Türkiye'nin İstanbul şehri arasında 498 milyon gidiş-dönüş ekonomi sınıfı uçuşunun karbon ayak izine eşdeğerdir.

Bu potansiyel emisyon azaltımlarının ötesinde, UTM şehirlerin uygulama engellerini belirlemeleri, kanıtlanmış yaklaşımları paylaşmaları ve araştırmacılar, işletmeler ve uluslararası kurumlarla ortaklıklar geliştirmeleri için bir platform sağlar.

"Kentsel Geçişler Misyonu ve GCoM gibi şehir toplulukları, yerel yönetimlere birbirleriyle bağlantı kurma, karşılaştıkları gerçek zorlukları paylaşma, farklı deneyimlerden öğrenme ve kentsel geçişleri hızlandırmaya yardımcı olan bilgiye, ortaklara ve çözümlere ulaşma imkanı sunuyor. Bunlar, kentsel geçişin gerçek hızlandırıcılarıdır," dedi İklim ve Enerji için Küresel Belediye Başkanları Sözleşmesi'nin Küresel Büyükelçisi Anne Hidalgo.

İnovasyondan Uygulamaya: Şehirleri Geçiş Yolları, Çözümler ve Ortaklarla Bağlamak

Şehirler iklim taahhütlerini yerine getirme konusunda artan baskıyla karşı karşıya kalırken, teknolojiye, finansmana ve uzmanlığa erişim, uygulama önündeki en büyük engellerden biri olmaya devam ediyor. UTM Küresel İnovasyon Zirvesi 2026'da, şehir liderleri ve yenilikçiler, uluslararası iş birliğinin ve ortaya çıkan teknolojik çözümlerin bu zorlukların üstesinden gelmeye nasıl yardımcı olabileceğini, özellikle de umut vadeden dijital ve yapay zeka fikirlerini topluluklar için sonuç veren pratik araçlara dönüştürmeye odaklanarak incelediler.

"Viladecans her zaman yeniliğin insanlara ve gezegene hizmet etmesi gerektiğine inanmıştır - tersi değil. UTM Küresel İnovasyon Zirvesi 2026'ya ev sahipliği yapmak, her büyüklükteki şehrin net sıfır hedefine ulaşmada öncü olabileceğini ve amaca yönelik olarak yönlendirildiğinde yapay zekanın en güçlü araçlarımızdan biri haline geldiğini göstermek için bir fırsattır," dedi İspanya'nın Viladecans şehrinin Belediye Başkanı Olga Morales.

2026 için stratejik odağı Yapay Zeka ve Dijital Çözümler olan UTM, iklim direncini güçlendirmekten kentsel planlamayı iyileştirmeye ve yatırım çekmeye kadar teknolojinin anlamlı bir fark yaratabileceği alanları anlamalarına yardımcı olmak için çalıştı. Zirvede yapılan görüşmelerde yapay zekanın çevresel ayak izi de ele alındı ve teknolojik yeniliklerin kendi başına bir amaç olmaktan ziyade gerçek kentsel zorluklara yanıt vermesinin sağlanması gerektiği vurgulandı.

Zirvenin ana temalarından biri, şehirleri planlamadan uygulamaya geçmek için gereken bilgi ve ortaklarla buluşturmanın önemiydi. Bu yaklaşım, 2026 yılında 27 ülkeden 54 şehri 20 eşleşme halinde bir araya getiren ve yerel yönetimlerin uzmanlık alışverişinde bulunmasına, ortak çözümler geliştirmesine ve inovasyon pilot projeleri için fırsatları keşfetmesine olanak tanıyan UTM City2City programı aracılığıyla zaten şekilleniyor. Programın ilk yılına dayanarak, UTM 15 Ocak 2027'ye kadar açık olan üçüncü bir katılım çağrısı duyurdu.

Gerçek dünya uygulamasına verilen aynı önem, afet müdahalesinden sel yanlış bilgilendirmesine ve topluluk katılımına kadar çeşitli zorlukları ele alan çözümler sunan 2026 AI x City İklim Eylem Hackathon'unun kazananlarının sunumunda da yansıtıldı. Amerika Birleşik Devletleri, Kamerun, Kenya ve Hindistan'dan ekipler tarafından geliştirilen projeler, yapay zekanın şehirler tarafından belirlenen özel ihtiyaçlara nasıl yanıt verebileceğini gösterdi. UTM aracılığıyla, seçilen yenilikçiler, yerel test ve uygulama olanaklarını keşfetmek için potansiyel ortak şehirlerle bağlantı kuracak ve teknolojik gelişme ile pratik uygulama arasındaki boşluğu kapatmaya yardımcı olacaktır.

Bu geçişi desteklemek için UTM, şehir grubuna sunulan uzmanlık ve kaynakları da genişletiyor. Küresel İnovasyon İttifakı, Hollanda'yı ve dört yeni ortağı (Afetlere Dayanıklı Altyapı Koalisyonu, Fundação Getulio Vargas, Presencing Enstitüsü ve Kentsel Sürdürülebilirlik Direktörleri Ağı) bünyesine katarak, yerel yönetimler, araştırma kurumları ve kentsel sürdürülebilirlik üzerine çalışan kuruluşlar arasındaki bağlantıları güçlendiriyor.

Bu ortaklıkların yanı sıra, UTM, şehirlerin ihtiyaçlarına uygun çözümleri belirlemelerine yardımcı olacak yeni araçlar geliştiriyor. Planlanan UTMC 2.0 dijital platformu, yerel yönetimleri teknik kaynaklar, başarılı şehir pilot projeleri, kapasite geliştirme fırsatları ve potansiyel finansman fırsatlarıyla buluşturacak. Zirvede ayrıca iki yayın da tanıtıldı. UTM Özeti — “Sıfır Net Emisyonlu, Dayanıklı ve Kapsayıcı Kentsel Dönüşümler için Dijital Çözümler ve Yapay Zeka”, ulusal hükümetlere kentsel dönüşümlerde yapay zeka ve dijital teknolojilerin kullanımı konusunda 10 temel öneri sunarken, Kentsel Dönüşümü Yönlendirme Ortaklığı (DUT) ile ortaklaşa yayınlanan “Pozitif enerji bölgeleri ve mahalleleri: bölge ölçekli kentsel dönüşümlere küresel bir bakış açısı” başlıklı çalışma, 100'den fazla Avrupa pilot uygulamasından elde edilen deneyimlerden yararlanmaktadır.

UTM, Barselona'da düzenlenecek Akıllı Şehirler Dünya Kongresi'nde destekleyici kurum olarak yer alacak ve 4 Kasım'da şehirleri kanıtlanmış yaklaşımlar ve iş birliği fırsatlarıyla buluşturmak için etkinlikler düzenleyecek. Bu ivme, UTM'nin bu girişimleri temel alarak uluslararası iş birliğini güçlendirmeyi, sorumlu yapay zeka uygulamalarını geliştirmeyi ve doğa tabanlı çözümler yoluyla iklim direncini desteklemeyi hedefliyor. Büyüyen küresel ağında öncelik aynı kalıyor: Şehirlerin taahhütlerin ve inovasyon kavramlarının ötesine geçerek, dünya çapındaki topluluklara fayda sağlayacak şekilde uygulanabilir, çoğaltılabilir ve ölçeklendirilebilir çözümlere ulaşmalarına yardımcı olmak.