Haftaya Başlarken Ekonomik Noktalar !!!

Enflasyonla mücadele programı üçüncü yılını geride bırakmasına rağmen, programa maliye politikasının desteğine ilişkin tartışmalar devam ediyor. Nitekim güncel bütçe verileri, üç yılın ardından harcama ve tasarruf kalemlerinin gelişimine ilişkin çarpıcı sonuçlar ortaya koyuyor. Bu yılın ocak-nisan döneminde faiz kaleminde hedefin yüzde 41,3’ü harcanırken, yatırım harcamalarında bu oran yüzde 14,5’te kaldı. Bu dönemde faize 1 trilyon 132 milyar TL, yatırıma ise 149 milyar TL harcandı.

***

ABD ile İran arasında ateşkesin uzatılabileceği ve Hürmüz Boğazı'ndaki kısıtlamaların gevşetilebileceği beklentisi petrol fiyatlarını son altı haftanın en düşük seviyelerine çekti. Brent petrolün fiyatı, mayıs ayında yüzde 17, 4 Mayıs’taki zirvesinden yüzde 20 oranında geri çekildi. Düşüşün, enerji ithalatçısı ülkelerde enflasyon ve cari açık baskısını hafifl etmesi bekleniyor.  Petrol fiyatlarındaki geri çekilmenin, enerji faturalarını azaltarak merkez bankalarına hareket alanı sağlaması da bekleniyor.

***

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi programı kapsamında yeni yatırım çağrısına çıktı. İleri malzeme teknolojileri ve kritik hammaddeler çağırısı kapsamında 19; biyoteknoloji ve sürdürülebilir yaşam teknolojileri alanlarında ise 443 ürüne destek verilecek.

***

Sermaye Piyasası Kurulu, İran savaşının başlamasının ardından Borsa İstanbul’da getirdiği açığa satış yasağını yeniden uzattı. Kurul, yasaklamaya ilişkin tedbir ve uygulamalara 12 Haziran seans sonuna kadar devam edilmesini kararlaştırdı. 2 Mart’ta getirilen yasak, bu son kararla beşinci kez uzatılmış oldu.

***

Hammadde ticaretinde dünyanın en büyüklerinden İsviçre merkezli Glecore, Türkiye hurda pazarına da girdi. Kaynaklara göre, Türkiye’ye gönderilen kargo Baltık ülkelerindeki bir ihracatçı aracılığıyla sevkedildi. Daha önce sınırlı miktarda gerçekleştirilen sevkiyatların büyük hacimlere ulaşması bekleniyor.

***

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2024 yılında KDV uygulamasında yaptığı düzenleme, hem perakende satış hem de yeme-içme hizmeti sunan işletmelerde yeni bir tartışmayı gündeme taşıdı. Son dönemde yapay zekâ destekli denetimlerin yaygınlaşmasıyla birlikte birçok işletme, KDV incelemeleri nedeniyle geriye dönük yüksek tutarlı vergi farkları ve cezalarla karşı karşıya kalmaya başladı.

***

Çinli şirketlerin Fas'a yönelik milyarlarca dolarlık yatırımları, Kuzey Afrika ülkesini Avrupa'nın yeni otomotiv ve batarya üretim merkezlerinden biri haline getiriyor. Tanca yakınlarında kurulan Muhammed VI Tanger Teknoloji Şehri’ndeki bölgede Sentury Tire üretime başlarken, dünyanın en büyük anot malzemesi üreticilerinden BTR New Material Group da bölgede yatırım yapıyor. Çinli fren üreticisi APG ise bu yıl 70 milyon dolarlık tesisini devreye alacak.

***

Hürmüz Boğazı’nda yaşanan sevkiyat aksaklıkları küresel tanker piyasasında talep görünümünü zayıflatıyor. S&P Global verilerine göre deniz üzerindeki petrol stokları nisan ayında 1,07 milyar varile gerileyerek yılbaşındaki 1,24 milyar varil seviyesinin altına düştü. BIMCO’nun hesaplamalarına göre Ortadoğu’daki savaşın başlamasından sonraki 10 haftada tanker taşımacılığı hacimleri yüzde 13 azaldı.

***

Japon teknoloji yatırım devi SoftBank, Fransa’da yapay zekâ veri merkezleri kurmak için 75 milyar Euro’luk yatırım planı açıkladı. Proje tamamlandığında Avrupa’nın en büyük yapay zekâ altyapı yatırımı olacak. İlk aşamada ülkenin kuzeyindeki Hauts-de-France bölgesinde 3,1 gigawatt kapasite oluşturulacak.

***

ABD Başkanı Donald Trump, ABD'nin Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack'ın yeni görevini duyurdu. Trump; Barrack’ın, Irak ve Suriye'de Başkanlık Özel Temsilcisi olarak görev yapacağını açıkladı. Barrack, Türkiye Büyükelçisi olarak görevine de devam edecek.

***

- TÜİK, saat 10:00’da 1’inci çeyreğe ilişkin gayri safi yurtiçi hasılayı açıklayacak.

- İstanbul sanayi Odası da İmalat PMI verilerini açıklayacak.

- Hazine ve Maliye Bakanlığı, 11:00’de genel yönetim bütçe denge tablosunu yayımlayacak.

- Fransa, Almanya, Birleşik Krallık ve ABD ve Rusya’nın ajandasında da İmalat PMI yer alıyor.