Haldun Dormen'i Kaybettik

Bir süredir hastanede tedavi gören usta oyuncu, yönetmen, eğitmen ve oyun yazarı Haldun Dormen, 97 yaşında vefat etti. Kısa süre önce geçirdiği enfeksiyon nedeniyle özel bir hastanede tedavi altında olan Haldun Dormen, 12 Ocak'ta entübe edilmişti. Dormen'in vefatını oğlu Ömer Dormen, sosyal medya hesabından "Sevgili babam Haldun Dormen'i ebediyete uğurlamanın tarifsiz üzüntüsü içindeyim. Onu tanıyan, seven ve hayatına dokunduğu herkese başsağlığı diliyorum.  Mekanı cennet olsun. Cenaze töreni ile ilgil bilgiler bilahare paylaşılacaktır" ifadeleriyle duyurdu.

Devlet sanatçısı ünvanına da sahip usta oyuncu, 2025'te sanat hayatının 72. yılını kutlamıştı. Dormen, 1990'lı yıllarda Hacettepe Üniversitesi tarafından Onursal Bilim Doktoru ünvanıyla ödüllendirildi, birçok önemli festivalde onur ödülüne değer görüldü.

Haldun Dormen kimdir?

Oyuncu, yönetmen, eğitmen ve oyun yazarı Haldun Dormen 5 Nisan 1928'de Mersin'de doğdu. Dormen, henüz bir yaşına basmadan ailesi İstanbul'a yerleşti. Sekiz yaşında geçirdiği bir kaza sonucu sol ayağı sakatlandı. Sahneye ilk kez Galatasaray Lisesi'nde ortaokul öğrencisi iken Demirbank adlı oyununda yirmibeş kuruş rolüyle çıktı. Lise öğrenimini Robert Kolej'de tamamladı. ABD'de Yale Üniversitesi'nde tiyatro eğitimi aldı, yüksek lisans derecesiyle mezun oldu. İki yıl boyunca ABD'de çeşitli tiyatrolarda oyunculuk ve yönetmenlik yaptı. Hollywood'da Pasadena Playhouse'da 4 oyunda oynadı. Türkiye'ye döndüğünde ilk olarak Muhsin Ertuğrul yönetimindeki Küçük Sahne'ye katıldı. Türk seyircisiyle ilk buluşması, Cinayet Var başlıklı oyundaki dedektif rolüyle oldu.

Beyoğlu'nda genç amatör oyuncularla birlikte 60 kişilik bir cep tiyatrosu kurdu. Dormen Tiyatrosu'nun ilk oyunu 22 Ağustos 1955 gecesi Süreyya Sineması'nda sergilendi. Erol Günaydın, Altan Erbulak, Metin Serezli, Nisa Serezli, Erol Keskin, İzzet Günay, Yılmaz Köksal, Ayfer Feray gibi isimlerin yetiştiği Dormen Tiyatrosu en parlak dönemini 1957-72 yılları arasında yaşadı.

Bozuk Düzen ve Güzel Bir Gün İçin isimli iki sinema filminin yönetmenliğini yaptı. Dormen kadrosunun yanı sıra Belgin Doruk, Ekrem Bora, Nurhan Nur, Müşfik Kenter, Nedret Güvenç gibi isimlerin de yer aldığı bu iki film 1966 ve 1967 yıllarında Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde yedi ödül kazandı. Dormen Tiyatrosu'nu 1972'de borçları nedeniyle kapatmak zorunda kaldı. İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Müzikal Bölümünde sahne dersleri verdi.

1981'de gazeteci, yapımcı ve organizatör Egemen Bostancı ile tanışan Dormen, Hisseli Harikalar Kumpanyası, Şen Sazın Bülbülleri gibi müzikalleri yazıp yönetti. 1984'te Egemen Bostancı'nın ısrarıyla Feriköy'deki 637 koltuklu İdil Sineması'nı devralarak Komedi Tiyatrosu adıyla yeniden tiyatro kurdu. 17 yıl sürecek olan bu tiyatronun adı Komedi Tiyatrosu olsa da hep Dormen Tiyatrosu olarak anıldı. 2002 yılında ekonomik nedenlerle tiyatrosunu kapattı ancak çeşitli tiyatrolarda oyunculuğa ve yönetmenliğe devam etti.

1933 yılında sahnelendiğinde büyük ilgi görmüş Lüküs Hayat müzikalini 1985'te İstanbul Şehir Tiyatroları'nda Gencay Gürün'ün yapımcılığında yeniden sahneye koydu. Oyun 28 yıl aralıksız sahnelendi. Dormen, Lüküs Hayat'ı daha sonra İzmir ve Mersin operalarında ve Eskişehir Şehir Tiyatroları'nda sahneledi.

1997'de Yapı Kredi Bankası adına Afife Tiyatro Ödülleri'ni başlattı ve fikir babası olduğu bu organizasyonun sanat danışmanlığını üstlendi. Ödüllerin ilk on yılında tüm açılış konuşmalarını yaptı. Ödüllerin yirminci yılında Afife Ödülleri arasında onun ismiyle anılan "Haldun Dormen Özel Ödülü" eklendi. Unutulanlar, Haftanın Sohbeti, Anılarla Söyleşi, Kamera Arkası ve Popstar Türkiye gibi yapımlarla ekranlarda  boy gösterdi. ABD'de yayımlanan Nanny adlı komedi dizisinin Türkiye versiyonu olan ve 2001-2002 yılları arasında yayımlanan Dadı dizisindeki Uşak Pertev rolü ile geniş kitlelerce tanındı. 

Dormen, dördü otobiyografik olan Sürç-ü Lisan Ettikse, Antrakt, İkinci Perde, Nerede Kalmıştık başlıklarıyla beş kitap ve on iki oyun yazdı. Cumhuriyetin kuruluş yıllarında kadın sahne sanatçılarının yaşadıklarına ışık tutan Kantocu başlıklı eseri İstanbul, Eskişehir, Ankara'da sahnelendi. 2009 yılında, Kedi Sahne Sanatları'nın sahnelediği Moliere'in Kibarlık Budalası adlı oyununda Mösyö Jordain rolü ile sekiz yıl aradan sonra yeniden oyunculuğa döndü. Oyun, on yılda 600 kez sahnelendi.

İzmir'deki Sahne Tozu Tiyatrosu'nun sanat danışmanlığını yapan Dormen onun adına yapılan salonda çeşitli oyunlar sahneye koydu. Aynı kuruluşun kurduğu Sahne Tozu Tiyatrosu Nişantaşı Akademisi'nde müzikal dersi verdi. 2019 yılında İstanbul Ataşehir'de açılan ve bünyesinde bir müzikal tiyatro atölyesi de bulunduran Dormen Akademi adlı kuruluşun onursal başkanlığını yaptı ve dersler verdi. Akademinin çalışmalarını sürdürdüğü Mustafa Saffet Kültür Merkezi'nde bir salona adı verildi. 

Yaşamı boyunca 250'den fazla ödül kazanan sanatçı, İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'nda ders verdi. Hacettepe Üniversitesi tarafından fahrî doktora ünvanı ile ödüllendirildi. Dormen'in hayatı, yönetmenliğini Selçuk Metin’in üstlendiği, senaryosunu Zeynep Miraç’ın kaleme aldığı “Yaparsın Şekerim” (2022) adlı belgesele konu oldu.

Haldun Dormen, 1959'da halkla ilişkiler alanında dünyaca tanınan bir isim olan Betül Mardin ile evlendi. Sekiz yıl süren bu evliliğinden oğlu Ömer Dormen dünyaya geldi.