Kültürel Miras Alanında Yerel İyi Uygulamalar

Avrupa Birliği destekli European Heritage Hub tarafından yürütülen “Yerel İyi Uygulamalar Çağrısı” sonuçlandı.

Kültürel mirasın korunması, toplumsal katılım ve sürdürülebilir kalkınma alanlarında Avrupa genelinden seçilen 10 ilham verici uygulama arasında, Üsküdar Belediyesi’nin “Validebağ Korusu Süreci” de yer aldı.

Kasım 2025 ile Ocak 2026 arasında açık kalan çağrıya, Avrupa genelinde 21 şehir ve bölgeden 45 başvuru yapıldı; değerlendirme sonucunda 10 uygulama iyi uygulama olarak seçildi.

Avrupa Komisyonu tarafından desteklenen ve liderliğini Europa Nostra’nın üstlendiği girişim kapsamında; kültürel mirasın demokrasi, iklim politikaları, toplumsal katılım ve sürdürülebilir kalkınma ile ilişkisini güçlendiren yerel uygulamalar değerlendirildi. Açıklamada, kültürel mirasın yalnızca korunması değil; aynı zamanda şehirlerin yeşil, dijital ve sosyal dönüşümüne katkı sunan modeller üretmesi de temel ölçütler arasında gösterildi.

“Türkiye’den Üsküdar Belediyesi’nin Validebağ Korusu katılımcı süreci listeye girdi”

Türkiye’den listeye giren uygulama ise Üsküdar Belediyesi’nin Validebağ Korusu için yerel paydaşlarla birlikte yürüttüğü hak temelli ve katılımcı ekosistem yönetimi modeli oldu. “CARE Validebağ  (Civic and Rights-based Ecosystem Governance Practice for Validebağ Grove) başlığıyla seçilen çalışma, doğal ve kültürel mirasın korunmasında sivil katılımı esas alan yaklaşımıyla Avrupa çapında örnek gösterilen uygulamalar arasına girdi.

Öte yandan, bu sürecin en dikkat çekici yönlerinden biri, Validebağ’da yıllara yayılan yurttaş sahiplenmesinin ve sivil birikimin kamu politikasıyla birlikte görünür hale gelmesi etkili oldu.

Korunun korunmasına yönelik toplumsal hafızanın önemli taşıyıcıları arasında yer alan Validebağ Gönüllüleri ve Validebağ Savunması imza kampanyaları, hukuki girişimler, forumlar, basın açıklamaları ve doğrudan temaslar yoluyla Validebağ’ın korunmasında uzun soluklu bir rol üstlendi. Validebağ’ın ekolojik, tarihsel ve kamusal değerinin daha geniş kesimlerle paylaşılmasına sivil toplumun büyük katkıları oldu.

Avrupa Miras Merkezi yetkililerince seçilen projelerin şehirler ve bölgeler arasında deneyim paylaşımını güçlendireceği belirtildi.

Bu kapsamda 2026 yılı içinde, seçilen uygulamalar arasından belirlenecek iki şehirde akran öğrenimi ziyaretleri düzenlenecek. Ayrıca seçilen uygulamalar European Heritage Hub bünyesinde bilgi notları ve çevrimiçi içeriklerle yaygınlaştırılacak.

Avrupa genelinde seçilen 10 iyi uygulama arasında Belçika’dan Brüksel Başkent Bölgesi, Portekiz’den Lizbon, Hollanda’dan Rotterdam, İtalya’dan Venedik ve Finlandiya’dan Vantaa gibi kentlerin projeleri de yer aldı. Üsküdar’ın “CARE Validebağ” başlıklı uygulaması ise Türkiye’den seçilen tek örnek oldu.

***

Üsküdar’da Dünya Kadınlar Günü’ne Uluslararası Buluşma

Üsküdar Belediyesi ile Almanya Federal Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosluğu iş birliğinde, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü kapsamında özel bir etkinlik düzenlendi. Bağlarbaşı Kültür Merkezi Çamlıca Salonu’nda gerçekleştirilen program; iş dünyası, diplomasi ve sivil toplum temsilcilerini bir araya getirdi.

Kadınların liderlik rollerindeki stratejik önemine dikkat çekilen etkinlikte, karar alma mekanizmalarında kadın temsiliyeti küresel ve yerel perspektiflerle ele alındı.

Program, Sinem Dedetaş ile Dr. Regine Grienberger’in açılış konuşmalarıyla başladı. Ardından Bige Yücel keynote konuşmasını gerçekleştirdi.

Etkinliğin ana bölümünde ise moderatörlüğünü Av. Dr. Çiğdem Çımrın’ın üstlendiği panel düzenlendi. Panelde Sinem Dedetaş, Heike Fölster ve Elvan Tuğsuz Güven konuşmacı olarak yer aldı.

Panelde konuşan Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş, kadınların iş dünyasındaki konumunun ekonomik gelişmelerden bağımsız düşünülemeyeceğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Kadının iş dünyasındaki yerini ekonomiden farklı düşünemeyiz. Ne zaman ekonomiler krize girse kadınların birden ‘kutsal görevleri’ hatırlanıyor; ‘sen annesin, evine dön’ deniyor. Ama ne zaman bir bolluk olsa bu kez ‘haydi gel, sana ihtiyacımız var’ deniyor. Bu nedenle kadın meselesi dünya ekonomisinden bağımsız değildir.”

8 Mart’ın yalnızca bir kutlama günü değil, aynı zamanda değerlendirme ve mücadeleyi hatırlama günü olduğunu vurgulayan Dedetaş, kadınların toplumda var olabilmesi için bakım yükünün yalnızca kadınların omuzlarında bırakılmaması gerektiğini ifade etti. Yerel yönetimlerin bu konuda önemli sorumluluklar üstlendiğini belirten Dedetaş, kadınların iş ve sosyal yaşamda daha güçlü şekilde yer alabilmesi için destekleyici politikaların hayata geçirilmesinin önemine dikkat çekti.

Üsküdar Belediyesi olarak göreve geldikleri günden bu yana yönetimde kadın-erkek eşitliğini güçlendirmeye yönelik adımlar attıklarını ifade eden Dedetaş, “Liyakatli yönetim anlayışıyla üst düzey yöneticilerimiz arasında kadın-erkek eşitliğini sağlamaya özen gösteriyoruz. Değerlendirmelerde eşitliği gözetmek ve gerektiğinde pozitif ayrımcılığı desteklemek yöneticilerin sorumluluğudur” dedi.

Almanya İstanbul Başkonsolosu Dr. Regine Grienberger ise konuşmasında kadın haklarının korunmasının önemine dikkat çekti. Grienberger, bugün gelinen noktada kazanılmış hakların korunmasının büyük önem taşıdığını belirterek, “Şu anda üzerimize düşen görev, geçmişte kazanılan hakları korumaktır. Deneyimler, çeşitliliğin, kapsayıcılığın ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin toplumlarımızı güçlendirdiğini; yenilikçiliği, dayanıklılığı ve sosyal uyumu teşvik ettiğini göstermiştir.” ifadelerini kullandı.

İngilizce moderasyon ve Türkçe-İngilizce simültane çeviri desteğiyle gerçekleştirilen etkinlik, Ramazan temalı ikramların sunulduğu resepsiyon ile sona erdi.

Dünya Kadınlar Günü kapsamında düzenlenen programın, yerel yönetimler, diplomatik temsilcilikler ve sivil toplum kuruluşları arasındaki iş birliğini güçlendirmesi ve kadınların karar alma mekanizmalarındaki rolüne dikkat çekmesi hedefleniyor.