Perre Çocuk ve Kent Bienali

Şehir Dedektifi Kent, Çevre ve Sanat Derneği tarafından tasarlanıp hayata geçirilen Perre Çocuk ve Kent Bienali, mimarlık ve yapılı çevre eğitimi alanındaki en prestijli uluslararası ödüllerden biri olarak kabul edilen Uluslararası Mimarlar Birliği (UIA) Golden Cubes Awards kapsamında verilen Altın Küp Özel Ödülü'ne layık görüldü.
 
İstanbul Kültür Sanat Vakfı'nın (İKSV), Avrupa Birliği desteğiyle yürüttüğü Ortaklaşa: Kültür, Diyalog ve Destek Programı kapsamında hibe desteği alan Perre Çocuk ve Kent Bienali, Adıyaman Belediyesi ortaklığında 13-20 Haziran 2025 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Bienal kapsamında, Ekim 2024'ten itibaren Adıyaman'da yaşayan çocuklarla yürütülen ve deprem sonrası yeniden yapılanma sürecinde çocukların kentle bağlarını güçlendirmeyi amaçlayan sanatsal çalışmalar, Kommagene Kültür Merkezi'nde sergilendi.
Perre Çocuk ve Kent Bienali, sivil toplum ile yerel yönetimler arasında kurulan eşitlikçi kültürel iş birliklerinin uluslararası ölçekte de karşılık bulabileceğini ortaya koyan güçlü bir örnek olarak öne çıktı.
 
Türkiye'den bir ilk
Dünya genelinde çocukların ve gençlerin mimarlık, kent ve yapılı çevreyle kurdukları ilişkiyi güçlendiren yenilikçi projeleri ödüllendiren UIA Golden Cubes Awards'ın altıncı döneminde verilen Altın Küp Özel Ödülü; savaşlar, doğal afetler, iklim krizi ve toplumsal kırılmalar gibi günümüzün kritik sorunlarına yaratıcı ve etkili çözümler geliştiren çalışmaları görünür kılmak amacıyla oluşturuldu.
Perre Çocuk ve Kent Bienali, bu yeni kategoride ödüle değer görülen ilk proje olurken, aynı zamanda Türkiye'den bir projenin UIA Golden Cubes Awards kapsamında uluslararası düzeyde ödül kazandığı ilk örnek olarak da kayıtlara geçti.

Depremden etkilenen bir kentte çocukların sesi dünyaya ulaştı
6 Şubat 2023 depremlerinden ağır şekilde etkilenen Adıyaman'da gerçekleştirilen Perre Çocuk ve Kent Bienali, çocukları yalnızca afetlerden etkilenen bireyler olarak değil, yaşadıkları kentin bugünkü ve gelecekteki dönüşümünde söz sahibi hak özneleri olarak konumlandırdı.
Bienal süresince düzenlenen atölyeler, kent keşifleri, haritalama çalışmaları, sanat üretimleri, sergiler ve kamusal etkinlikler aracılığıyla çocuklar; yaşadıkları çevreyi değerlendirme, ihtiyaçlarını ifade etme ve kentin geleceğine ilişkin öneriler geliştirme fırsatı buldu.
Çocukların mekânsal deneyimlerini ve kent hakkını merkeze alan bienal, afet sonrası iyileşme süreçlerinde katılımcı, kapsayıcı ve çocuk odaklı yaklaşımların önemine dikkat çekti. Ortaya çıkan çalışmalar, çocukların yalnızca geleceğin yetişkinleri değil, bugünün kent sakinleri ve karar alma süreçlerinin aktif paydaşları olduğunu güçlü biçimde ortaya koydu.

Uluslararası ölçekte örnek gösterilen bir model
Uluslararası Mimarlar Birliği tarafından verilen Altın Küp Özel Ödülü, Perre Çocuk ve Kent Bienali'nin yalnızca Türkiye için değil, afetlerden etkilenen kentlerde çocuk katılımını merkeze alan uygulamalar açısından da uluslararası ölçekte örnek bir model olarak değerlendirildiğini gösteriyor.
Ödül, çocukların kentlerin yeniden inşası ve geleceğinin şekillendirilmesi süreçlerinde aktif rol almasının önemine yönelik güçlü bir uluslararası takdir niteliği taşırken, Adıyaman'dan yükselen çocuk seslerinin dünya mimarlık ve kentleşme gündeminde karşılık bulduğunu da ortaya koyuyor.
Şehir Dedektifi Kent, Çevre ve Sanat Derneği, bienalin ardından da Adıyaman'daki çalışmalarını sürdürerek çocuk dostu kamusal alanlar, katılımcı planlama süreçleri ve çocukların kent hakkı alanlarında yerel paydaşlarla birlikte üretmeye devam ediyor.