Teklifim Gelsin Ortaya Koydu

 

 

 

Kişiselleştirilmiş finansal platform TeklifimGelsin, bayram döneminde tüketicilerin harcama önceliklerini, ödeme tercihlerini ve borçlanma eğilimlerini ortaya koyan bir araştırma gerçekleştirdi. Araştırma verilerine göre her iki kişiden biri bayramda en büyük harcamasını bayramlık alışverişine ayırıyor; geçmişte borçlananların yüzde 59'u bu bayram da kredili ürüne yönelmeyi planlıyor.
 
Bayram dönemleri, hanehalkı bütçelerinde hem duygusal hem de ekonomik açıdan yılın en yoğun dönemlerinden biri olmayı sürdürüyor. İnsanların bayram harcamalarına, ödeme tercihlerine ve borçlanma davranışlarına ışık tutan araştırma sonuçları, tüketicinin bayram hazırlığında en güçlü eğilimin alışveriş ve kredi kartı kullanımı etrafında şekillendiğini ortaya koydu.

1.500 kişiyle gerçekleştirilen araştırmaya göre, katılımcıların yüzde 51,4'ü bayram dönemindeki en büyük harcama kaleminin bayramlık alışverişi olduğunu söylüyor. Onu yüzde 30,9 ile nakit ihtiyaçlar ve harçlıklar, yüzde 11,6 ile tatil ve seyahat izliyor. Araç bakımı ve ev dekorasyonu gibi kalemler ise sınırlı bir payda kalıyor.

Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, bayram bütçesini karşılarken kredi kartının açık ara ilk tercih olması. Katılımcıların yüzde 54,4'ü bayram harcamalarını karşılamak için öncelikle kredi kartını tercih ettiğini belirtirken, yüzde 27,5'i birikimlerini veya yatırımlarını kullanacağını ifade ediyor. İhtiyaç kredisi diyenlerin oranı yüzde 10,4 olurken, kredili mevduat hesabı kullananların oranı ise yüzde 2,8 seviyesinde kalıyor.
 
Bayram ekonomisinin omurgası: alışveriş, harçlık ve kartlı ödeme
Araştırma verileri, bayram döneminin yalnızca geleneksel ziyaretlerden ibaret olmadığını; aynı zamanda ciddi bir harcama planlaması ve finansman yönetimi dönemi haline geldiğini gösteriyor. Özellikle alışverişin ilk sırada yer alması, bayram hazırlıklarının hane bütçesi üzerinde en görünür baskıyı oluşturan alan olduğunu ortaya koyuyor.

Nakit ihtiyaçlar ve harçlıkların ikinci sırada yer alması da bayramın sosyal boyutunun ekonomik yansımasına işaret ediyor. Aile ziyaretleri, çocuklara harçlık verilmesi, yakın çevreye destek ve günlük nakit ihtiyaçlar, özellikle alt ve orta gelir gruplarında daha görünür hale geliyor.

Geçmişte borçlanan, bu bayram da borçlanmaya daha yakın
Araştırma, geçmiş deneyimlerin bayram finansmanında belirleyici olduğunu da gösteriyor. Katılımcıların yüzde 36,9'u, geçmiş bayramlarda kredili bir ürün ya da borç kullandığını söylüyor. Bu grupta en çok tercih edilen yöntem yine yüzde 51,7 ile kredi kartı. Onu yüzde 19,5 ile çevreden borç alma ve yüzde 19,0 ile kredi kullanımı takip ediyor.

Daha çarpıcı olan veri ise gelecek davranış beklentisi: Katılımcıların yüzde 35,9'u bu bayram da kredili bir ürün kullanmayı planlıyor. Geçmişte borçlananlarda bu oran yüzde 59,3'e çıkarken, geçmişte borçlanmayanlarda yüzde 22,3'te kalıyor. Bu bulgu, bayram dönemindeki finansman davranışının bir defalık değil, tekrarlayan bir alışkanlığa dönüşebildiğine işaret ediyor.

Bu bayram kredili ürün kullanmayı planlayanların tercihleri incelendiğinde, yine ilk sırada yüzde 54,4 ile kredi kartı geliyor. Onu yüzde 21,9 ile ihtiyaç kredisi, yüzde 17,4 ile nakit avans ve yüzde 6,3 ile kredili mevduat hesabı izliyor. Özellikle nakit avansın dikkat çekici bir paya ulaşması, kısa vadeli nakit sıkışıklıklarının bayram döneminde daha görünür hale geldiğini düşündürüyor.

Planlama var ama kısa vadeli
Araştırmaya göre tüketicilerin önemli bir bölümü bayram masraflarını önceden planlıyor ancak bu planlama çoğunlukla kısa vadede yapılıyor. Katılımcıların yüzde 28,7'si masraflarını 1-10 gün önceden, yüzde 19,7'si ise 10-15 gün önceden planladığını söylüyor. Buna karşılık yüzde 21,2'lik önemli bir kesim ise hiç planlama yapmadığını belirtiyor.

Bu tablo, bayram harcamalarının büyük bölümünün önceden öngörülse de finansal hazırlığın çoğu zaman son dakikaya bırakıldığını gösteriyor. Özellikle kısa vadede yapılan planlama, kredi kartı ve benzeri hızlı finansman araçlarına yönelimi güçlendirebiliyor.

SES gruplarına göre sonuçlar
Sosyo-ekonomik statü (SES) gruplarına göre sonuçlar incelendiğinde, tatil harcamalarının üst gelir grubunda daha belirgin olduğu görülüyor. Tatil ve seyahati en büyük harcama kalemi olarak gösterenlerin oranı A SES grubunda (üst gelir seviyesi) yüzde 20,8, B grubunda (üst-orta gelir seviyesi) yüzde 16,1. Alt gelir gruplarında ise nakit ihtiyaçlar ve harçlıklar daha çok öne çıkıyor. Bu oran D grubunda (alt gelir seviyesi) yüzde 43,7.

Ödeme tercihlerinde de benzer bir tablo görülüyor. Kredi kartı kullanımı üst SES gruplarında daha yüksek seyrediyor. Bayram harcamalarını kredi kartıyla karşılayacağını söyleyenlerin oranı A grubunda (üst gelir seviyesi) yüzde 66, B grubunda (üst-orta gelir seviyesi) yüzde 62,9, C1 (orta gelir seviyesi) grubunda yüzde 57,5.

“Bayram, duygusal olduğu kadar finansal olarak da plan isteyen bir dönem”
Araştırmaya ilişkin değerlendirmede bulunan TeklifimGelsin CEO'su İhsan Cem Zararsız, “Araştırma sonuçları, bayram döneminin Türkiye'de hanehalkı açısından yalnızca kültürel ve sosyal değil, aynı zamanda güçlü bir finansal karar dönemi olduğunu ortaya koyuyor. Harcama tarafında alışveriş, ödeme tarafında kredi kartı, davranış tarafında ise kısa vadeli planlama öne çıkıyor. SES grupları arasında bazı farklılaşmalar görülse de araştırmanın genel resmi net: Bayram harcamaları finansal açıdan hanehalkı için zorlayıcı olabilse de bu dönemde finansal kuruluşlara da önemli görevler düşüyor. Akla ilk gelen finansal kuruluşlar olan bankaların, bayrama özel mevcut kampanyalarını daha da derinleştirerek kullanıcıların ihtiyaç ve taleplerine kapsayıcı bir şekilde yanıt vermesi gerekiyor” dedi.