Türkiye'de madenciler eylemde

Türkiye'nin farklı bölgelerinde madenciler aylardır alamadıklarını söyledikleri ücret ve tazminatlar için eylemde. Ancak son günlerde Edirne'deki Özşen Madencilik'te yaşananlar, işçi alacakları nedeniyle başlayan mücadelenin geldiği noktayı gözler önüne seriyor.

Bağımsız Maden-İş Sendikası, yer altındaki açlık grevinin 26'ncı gününde, işçilere, ailelerine ve sendika yöneticilerine yönelik silahlı saldırı girişiminde bulunulduğunu öne sürdü. Yaşananlar, son haftalarda Ankara, Giresun ve Trabzon'da da devam eden madenci eylemlerini yeniden gündeme taşıdı.

Farklı illerdeki eylemlerin ortak noktası işçilerin ödenmediğini söylediği ücretler, tazminatlar ve diğer işçilik alacakları. Sendikalar bunun münferit vakalar olmadığını savunurken, uzmanlar madencilik sektöründe uzun süredir biriken sorunların görünür hale geldiğini belirtiyor.

Ücretlerini alamayan madenciler
Son dönemdeki eylemlerin en görünür adreslerinden biri Edirne'deki Özşen Madencilik oldu. Şirketin konkordato sürecine girdiği dönemde işçiler, aylardır ücret ve hak kayıpları yaşadıklarını belirterek eyleme başladı. Protestolar ilerleyen günlerde yer altındaki açlık grevine dönüştü.

Ödenmeyen ücretler ve işten çıkarmalara karşı yer altında başlayan açlık grevi 27'nci günde uzlaşı ile sona erdi. İşçiler, Edirne Valiliği arabuluculuğunda işveren ile yapılan görüşmelerin olumlu sonuçlandığını duyurdu.

DW Türkçe'ye konuşan Bağımsız Maden-İş Sendikası Örgütlenme Uzmanı Başaran Aksu, Özşen Madencilik'in uzun yıllar boyunca çeşitli kamu teşviklerinden yararlandığını belirtiyor. Aksu, şirketin SGK prim teşvikleri, vergi muafiyetleri, arazi tahsisleri ve düşük faizli kredilerden faydalandığını savunuyor.

Aksu'ya göre şirketin yaşadığı sorunların arkasında yalnızca ekonomik koşullar değil, yönetim tercihleri de bulunuyor. "Bu süreçte yanlış üretim politikaları, yanlış yatırım politikaları ve kötü yönetim etkili oldu" diyerek konkordato sürecine giden dönemde işçi alacaklarının aşamalı olarak budandığını öne sürüyor.

"Yaklaşık bir buçuk yıldır işçilerin mesai alacaklarını, ücretlerini kese kese gelmişler. En sonunda maaş ödeyemez duruma gelmişler."

Benzer bir süreç Ankara'da Doruk Madencilik'te de yaşandı. Yıldızlar SSS Holding'e bağlı işletmede çalışan işçiler, ücret ve tazminat alacaklarının ödenmesi talebiyle aylar önce Eskişehir'den Ankara'ya yürüdü, açlık grevi yaptı ve çeşitli bakanlıklarla görüşmeler gerçekleştirdi. Görüşmelerin ardından ödeme sözü verildi ancak işçiler taahhütlerin yerine getirilmediğini belirterek yeniden eyleme başladı. Son olarak 12 Haziran'da Beypazarı'ndan Ankara'ya yürüyüş başlatan işçiler polis engeliyle karşılaştı.

TİP (Türkiye İşçi Partisi ) Genel Başkanı Erkan Baş, Edirne'de direnen Özşen Madencilik işçilerinin yanında kamuoyuna açıklamalarda bulundu: "Aylarca işçileri çalıştırıyorsunuz, sonra maaş günü geliyor 'ben bu maaşı yatıramayacağım' diyorsunuz. Buradaki işçi ezilirse hepimiz eziliriz, yenilirse hepimiz yeniliriz. Bu Türkiye'yi bir taşeron cumhuriyete, yurttaşı da köleye çevirmeye çalışan bir anlayışa karşı emeğin hakkını alma mücadelesidir!" 

 

****

İşçiler Kazandı

Edirne'de ödenmeyen ücret, fazla mesai ve işten atmalara karşısında 27 gündür direnen Özşen Madencilik işçilerinin direnişi kazanımla sonuçlandı. Bağımsız Maden-İş öncülüğünde direnen işçilerle patron arasında önceki gün yapılan son toplantıda varılan anlaşmayla ücret ödemelerinin yapılması, direnişte geçen 27 günlük sürenin ücretinin de ödenmesi, sendikal örgütlülüğün kabulü, işyerinde sendika temsilciliğinin açılması, borçların kapanmasının ardından birer maaş ikramiye verilmesi ve üretimin yeniden başlaması protokolle imza altına alındı.

Kiremitçiler Grup'a bağlı madende önceki gün işçilerin ve ailelerinin üzerine ateş edilmiş, işçiler direniş boyunca kolluk müdahalelerine ve saldırılara rağmen kararlılıkla mücadele etmişti. Gelişmelerin ardından valiliğin arabuluculuğunda bir görüşme daha yapıldı. Patron Bekir Kiremitçi’yi temsil eden heyetin, işçilerin taleplerinin büyük kısmını kabul etmesi üzerine anlaşma sağlandı. Anlaşma protokolle imza altına alındı.

 

Fotoğraf: Andaç Aydın Arıdıru/Evrensel

 

Özşen Madencilik işçilerine ve ailelerine ateş açıldı

Oluşturulan heyet süreci takip edecek

Protokole göre üretim bugün 4-12 vardiyası ile yeniden başlayacak. Üretimden satışlar ile önce işçilerin borçları bitirilecek ve borçlar son bulduğunda birer aylık ücret tutarında ikramiye dağıtılacak. Ayrıca işçiler eylemde geçirdikleri günlerde sigortalı sayılacak ve 27 günlük ücret de alınacak.

İşçi temsilcileri, İŞKUR yetkilileri, vali yardımcısı ve Bağımsız Maden-İş temsilcileri tarafından kurulacak olan heyet işçilerin ücret, tazminat ve fazla mesai ücreti ödemelerini denetleyecek. Varılan anlaşma gereği patron ücret ödemeleri ile üretim için zaruri olan yakıt, iş güvenliği ekipmanları ve tahkimat malzemeleri dışında yeni yatırım gibi başka bir harcama yapmayacak.

İş yerinde temsilci seçimleri yapılacak ve sendikanın iş yerinde temsilcilik odası açılacak.

Silahla hedef alınan Özşen Maden işçilerine ve ailelerine destek

İşçiler yeraltından çıktı

Protokolün imzalanmasının ardından yer altında direnen işçileri çıkarmak üzere monoray madene indi. Yeraltındaki işçiler, dışarıdaki işçiler ve aileleri tarafından alkışlarla karşılandı.

İşçiler maden önünde yaptıkları açıklamada, "Bugün 15'ini 16'sına bağlayan gece. Özşen maden direnişimiz başarıyla sonuçlandı. Biz bu zaferi, 15-16 Haziran direnişini yaratan işçi önderlerine adıyoruz. Bu çetin bir mücadeleydi" dediler.