"İklim Krizi Tarlayı Vuruyor"

Küresel iklim değişikliğiyle birlikte frekansı ve şiddeti artan aşırı hava olayları, tarımsal üretimi ve gıda arz güvenliğini doğrudan tehdit ediyor. Aniden bastıran şiddetli dolu, yıkıcı fırtına, lokal hortumlar ve mevsim dışı don olayları; üreticinin bir yıllık emeğini ve yatırımını birkaç saat içinde sıfırlayabiliyor. Uzmanlar, iklim krizinin getirdiği bu risklere karşı Doğru Tanzim Edilmiş Tarım Sigortası’nın (TARSİM) bir lüks değil, üretimin devamlılığı için zorunlu bir finansal zırh olduğunu vurguluyor.

İklim Değişikliği ve Yükselen Afet Riskleri

Koalay Sigorta Satış Genel Müdür Yardımcısı Mustafa Açıkkanlı, iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, "Son yıllarda değişen iklim koşullarıyla birlikte tarımsal üretim alanları dolu, fırtına, hortum ve don gibi aşırı hava olaylarının daha büyük tehdidi altında. Özellikle dolu, meyve ve sebzelerde fiziksel kırılmalara ve yaprak kayıplarına neden olmasının yanı sıra ürünün kalitesini de ciddi ölçüde düşürüyor. Bu durum, hasat edilen ürünün pazar değerini kaybetmesine yol açabiliyor. Fırtına ve hortumlar ise yüksek rüzgâr hızları nedeniyle seralara, telli terbiye sistemlerine, ağaçlara ve gelişim aşamasındaki bitkilere fiziksel zarar verebiliyor. Özellikle meyvecilikte çiçeklenme ve meyve bağlama dönemlerinde yaşanan ilkbahar geç donları, üreticinin bütün sezon boyunca beklediği rekoltenin tek bir gecede kaybedilmesine neden olabiliyor. Dolayısıyla iklim kaynaklı riskler, yalnızca ürün kaybı değil, üreticinin ekonomik sürdürülebilirliği açısından da önemli sonuçlar doğuruyor." dedi.

Eksiksiz Güvence İçin: Doğru Sigorta Tanzimi

Mustafa Açıkkanlı, tarım sigortasından beklenen güvencenin sağlanabilmesi için poliçenin doğru ve eksiksiz bilgilerle hazırlanmasının önemini şöyle vurguladı: "Tarım sigortasında poliçenin varlığı kadar, doğru bilgilerle ve üreticinin ihtiyaçlarına uygun şekilde düzenlenmiş olması da büyük önem taşıyor. Eksik veya hatalı beyanlar, hasar meydana geldiğinde üreticilerin teminat ve tazminat süreçlerinde hak kaybı yaşamasına neden olabiliyor. Bu nedenle öncelikle Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) verilerinin güncel olması, tapu ve parsel bilgilerinin ürün türüyle birebir örtüşmesi gerekiyor. Bununla birlikte teminat kapsamının, ürünün yetiştirildiği bölgenin riskleri dikkate alınarak belirlenmesi şart. Dolu, fırtına ve hortum gibi temel risklerin yanı sıra ihtiyaç duyulan durumlarda ek don teminatı ve verim sigortalarının da poliçeye dahil edilmesi gerekiyor. Üreticilerin rekolte beklentilerini, dekara verim miktarlarını ve ürün fiyatlarını belirlerken piyasa gerçeklerini esas alması da doğru sigorta tanziminin önemli unsurları arasında yer alıyor. Ayrıca TARSİM kapsamında sigorta priminin yüzde 50'si, don riskinde ise yüzde 70'e varan oranlarda devlet tarafından destekleniyor. Üreticilerin bu desteklerden yararlanabilmek için poliçelerini doğru zamanda ve uygun vadelerle yapılandırmalarını öneriyoruz."

Hasar Durumunda İzlenilecek Yol: Hasar Yönetim Süreci

Açıkkanlı, hasar meydana geldikten sonra izlenecek sürecin tazminat işlemlerinin sağlıklı ilerlemesi açısından kritik olduğunu da belirtti: "Tarımsal üretimde bir afet yaşandığında üreticilerin öncelikle hasar ihbarını gecikmeden gerçekleştirmesi gerekiyor. Ürün türüne ve hasarın niteliğine bağlı olarak en geç bir hafta  içerisinde, fırtına hortum ve sel  hasarlarında  24 saat içinde TARSİM Çağrı Merkezi (ALO 172), sigorta acenteleri veya mobil uygulama üzerinden ihbarda bulunulması önem taşıyor. İhbarın ardından görevlendirilen yetkili tarım eksperleri, hasarın boyutunu yerinde değerlendirmek üzere tarlada veya bahçede inceleme gerçekleştiriyor. Bu süreçte üreticilerin, eksper incelemesi tamamlanana kadar hasarlı alanın mevcut durumunu koruması önem arz etmektedir. Ekspertiz çalışmasının ardından zarar oranı ve verim kaybı belirlenerek hasar tespit raporu TARSİM sistemine işleniyor. Üreticiler, hazırlanan rapora ilişkin itirazlarını e-Devlet veya TARSİM portalı ve dağıtım kanalı üzerinden iletebiliyor. Hasar sürecinin doğru ve hızlı ilerlemesi için üreticilerin bu aşamaları dikkatle takip etmesini tavsiye ediyoruz."

Hasar ve Tazminat Ödeme Dönemleri

Tazminat ödemelerinin üreticilerin yeniden üretime başlayabilmesi açısından taşıdığı öneme de değinen Mustafa Açıkkanlı, "Tarım sigortasının temel amaçlarından biri, doğal afetler nedeniyle zarara uğrayan üreticinin ekonomik kayıplarını karşılayarak tarımsal faaliyetlerinin devamlılığını desteklemek. Bitkisel ürün sigortalarında genel uygulama, ekspertiz ve hasar dosyasına ilişkin işlemlerin tamamlanmasının ardından tazminat ödemesinin poliçe bitiş, yani hasat tarihini takip eden süreçte gerçekleştirilmesi yönünde. Bununla birlikte tarla ve sebze grubu ürünlerde erken gelişim evresinde meydana gelen ve yüzde 100 oran da hasara neden olan durumlarda, tam hasar veya yeniden ekim kararı verilmesi halinde üreticinin yeni üretim dönemine hazırlanabilmesi için hasat tarihinin beklenmesine gerek kalmadan ödeme yapılabiliyor. Kesinleşen hasar raporu doğrultusunda onaylanan tazminat tutarları ise mevzuatta öngörülen yasal süreler içerisinde doğrudan üreticilerin banka hesaplarına aktarılıyor. Bu nedenle tarım sigortasını yalnızca olası bir hasarın karşılanması olarak değil, üreticinin finansal dayanıklılığını ve üretimin sürdürülebilirliğini destekleyen önemli bir güvence mekanizması olarak değerlendirmek gerekiyor" dedi.